Στην ενότητα «Ανθρώπων λόγια» δημοσιεύουμε σήμερα το πρώτο μέρος της  εισήγησης με τίτλο: « Πράσινα επαγγέλματα σε μια πράσινη οικονομία»,  που παρουσίασε ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων, Μιχάλης Τρεμόπουλος (φωτογραφία) στην ημερίδα με θέμα: «Βιοποικιλότητα, περιφερειακή και τουριστική ανάπτυξη», που έγινε στις 16 Ιανουαρίου 2010 στην Παναγίτσα.

Πράσινα επαγγέλματα σε μια πράσινη οικονομία του ευρωβουλευτή των Οικολόγων Πράσινων,  Μιχάλη Τρεμόπουλου

Γνωρίζουμε καλά ότι οι απαντήσεις στην οικονομική κρίση δεν είναι ούτε εύκολες ούτε δεδομένες. Και σίγουρα, μεγαλύτερη σημασία από τις διακυμάνσεις των χρηματιστηρίων και την πορεία των μεγάλων εταιριών, έχουν οι επιπτώσεις στη ζωή των απλών ανθρώπων, όπου πλήθος θέσεις εργασίας έχουν ήδη χαθεί και ακόμη περισσότερες απειλούνται.

Το ότι σημαντικές χώρες προχωρούν σε κάποια μέτρα για την προώθηση της «πράσινης ανάπτυξης», απλά επιβεβαιώνει ότι η οικολογική προσέγγιση μπορεί να αποτελέσει πρόταση διεξόδου από την οικονομική κρίση.

Εμείς, βέβαια, μιλάμε για πράσινη οικονομία. Ακριβώς γιατί ουσιαστική διέξοδος δεν υπάρχει όταν υιοθετείται αμυντικά μέρος μόνο της πράσινης ρητορείας, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι διαρροές προς τους Πράσινους, που δείχνουν να επιβεβαιώνονται σε μια σειρά από τις διαπιστώσεις τους για το μέλλον του πλανήτη και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.

Πραγματικά βήματα θα γίνουν μόνο αν απαντήσουμε στην οικονομική κρίση με πολιτικές που απαντούν παράλληλα και στην κρίση του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στην απειλή για το κλίμα.

Και ταυτόχρονα αν προχωρήσουμε στην αμφισβήτηση των ίδιων των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών, πολιτισμικών αιτίων, που δημιουργούν και αναπαράγουν την απειλή καθολικής κατάρρευσης.

Θέλουμε να φτιάξουμε τους καιρούς μας. Να ζήσουμε καλύτερα αλλά σήμερα. Κι ο βασικός άξονας μιας άλλης πολιτικής είναι πράσινες επενδύσεις μεγάλης έκτασης. Κεντρική θέση έχουν εδώ οι προτάσεις για δύο βασικές «εκτροπές»:

Μεγάλου μέρους των πακέτων στήριξης προς την Οικονομία των Πολιτών, για χρηματοδότηση προγραμμάτων όπως η μαζική μόνωση των κτιρίων και η δημιουργία χιλιάδων ηλιακών στεγών, ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε κάθε πολίτη να εξοικονομήσει μη απαραίτητες δαπάνες αλλά και να εξασφαλίσει πρόσθετο εισόδημα από παραγωγή καθαρής ενέργειας.

Του τομέα της οικοδομής προς την ενεργειακή αναβάθμιση των υπαρχόντων κτιρίων, ώστε να διασωθούν (και να επεκταθούν) χιλιάδες θέσεις εργασίας χωρίς άλλη επιβάρυνση του περιβάλλοντος.

Οι προτάσεις για «πράσινες επενδύσεις» κατατίθενται για μια σειρά τομείς, όπως η ανανεώσιμη ενέργεια, οι βιώσιμες μεταφορές, η προστασία των δασών, η αναβάθμιση του οικιστικού περιβάλλοντος, η εξοικονόμηση νερού, η ανακύκλωση και ο εναλλακτικός τουρισμός.

Υπάρχει ευρωπαϊκή εμπειρία. Με την καθοδήγηση π.χ. του Πράσινου Χανς-Γιοζεφ Φελλ ο αριθμός των εργαζομένων στη γερμανική βιομηχανία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αυξήθηκε από 30.000 το 1998 σε 250.000 το 2008, ενώ θα φτάσει στους 500.000 μέχρι το 2020.

Αυτή η ανάπτυξη κατέστησε τη γερμανική οικονομία ικανή να είναι πλέον λιγότερο εξαρτημένη από τις αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου, το φυσικό αέριο, τον άνθρακα και το ουράνιο.

Χρειαζόμαστε μαζική δημιουργία νέων θέσεων ποιοτικής και αξιοπρεπούς εργασίας (χωρίς συμπίεση εργασιακών δικαιωμάτων) σε τομείς που προωθούν τη βιωσιμότητα, ώστε να δοθούν διέξοδοι σε όσους χάσουν τις σημερινές τους θέσεις.

Μια τέτοια πολιτική απαιτεί τομές στην τρέχουσα πολιτική αντίληψη σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο και νέες πράσινες προσεγγίσεις στο πλαίσιο της Νέας Πράσινης Κοινωνικής Συμφωνίας (Green New Deal), που προτείνουν οι Πράσινοι.

Στο πλαίσιο αυτό αξίζει να δοκιμαστούν και προτάσεις που ξεπερνούν τη φιλοσοφία του σημερινού κοινωνικού και οικονομικού συστήματος.

Οι πράσινες επενδύσεις, όπως εκτιμήσαμε πέρυσι, μπορούν να δημιουργήσουν άμεσα 100.000 νέες θέσεις εργασίας στην Ελλάδα, αριθμό που η Greenpeace ανέβασε στη συνέχεια σε 150.000.

Σε επίπεδο Ε.Ε., οι Οικολόγοι Πράσινοι συμμετείχαν ενεργά στη μεγάλη καμπάνια που ξεκίνησαν οι Ευρωπαίοι Πράσινοι με στόχο την πίεση στην Κομισιόν και τις κυβερνήσεις ώστε να δημιουργηθούν 5.000.000 νέες πράσινες θέσεις εργασίας, κάτι που απαιτεί επενδύσεις 500 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Προτείνονται ακόμη:

Εταιρίες λαϊκής βάσης για ανανεώσιμη ενέργεια σε τοπικό επίπεδο.

Κίνητρα και οικονομικές διευκολύνσεις για εθελοντική μετεγκατάσταση στην ύπαιθρο και δημιουργία αγροτικών εκμεταλλεύσεων σε μειονεκτικές περιοχές.

Συνεταιρισμοί παραγωγών-καταναλωτών για απευθείας διακίνηση, κυρίως βιολογικών τροφίμων, χωρίς μεσάζοντες.

Εναλλακτικοί πιστωτικοί συνεταιρισμοί χωρίς κερδοσκοπικές πρακτικές.

Τοπικά δίκτυα εξωχρηματικών ανταλλαγών (L.E.T.S.), όπου ανταλλάσσονται απευθείας χωρίς χρήματα υπηρεσίες όπως επισκευές συσκευών, ιατρικές ή νομικές υπηρεσίες, φύλαξη παιδιών, ιδιαίτερα μαθήματα, και πολλά άλλα.

Αστικοί κήποι, με ατομικές ή συλλογικές καλλιέργειες ειδών διατροφής για αυτοκατανάλωση, σε ακάλυπτους πολυκατοικιών, ταράτσες, μπαλκόνια, αυλές, ή άκτιστα οικόπεδα.

Οι παρεμβάσεις αυτές για την έξοδο από την κρίση, αφορούν μέρος μόνο του προβλήματος και καλύπτουν κυρίως επείγουσες πλευρές του, ώστε να κερδίσουμε χρόνο που θα αξιοποιηθεί για στόχους μακροπρόθεσμους, όπως μια αποκεντρωμένη και ανοικτή οικονομία αλληλεγγύης και ισότητας, με κορμό την τοπική και περιφερειακή κλίμακα, ειρηνικά και ισότιμα δεμένη με τις οικονομίες των γειτονικών χωρών, που να δίνει σε όλους τους πολίτες δυνατότητες να συμμετέχουν όχι μόνο στην παραγωγή και τα οικονομικά οφέλη, αλλά και στις βασικές αποφάσεις για την πορεία της.

Μια συνολική βιώσιμη περιβαλλοντικά και κοινωνικά λύση θα έπρεπε να στηριχθεί σε βασικές αρχές της πολιτικής οικολογίας όπως η αλληλεγγύη, η μη βία, η κατά το δυνατόν αμεσότερη δημοκρατία, η αποκέντρωση, η ανάπτυξη του κοινωνικού τομέα της οικονομίας.

Το “πράσινο New Deal”, παρόλο που φαίνεται να εγγράφεται σε μια προοπτική “πράσινου καπιταλισμού”, είναι μια ευκαιρία ώστε το ξεπέρασμα της κρίσης να συνδυαστεί με μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας που μπορούν να αποτελέσουν βάση για μελλοντικές θετικότερες εξελίξεις.

Κοινό παρανομαστή της οικονομικής και της οικολογικής κρίσης αποτελούν οι βραχυπρόθεσμες οπτικές που ευθύνονται και για τις δύο, όπως και η προτεραιότητα του ανταγωνισμού και της κυριαρχίας απέναντι στη συνεργασία και την κοινωνική συνοχή, που εμείς υποστηρίζουμε.

Για την οικολογική αντίληψη, άλλωστε, η οικονομία δεν εξαντλείται σε δείκτες όπως το ΑΕΠ, αλλά εστιάζει στην ευημερία κάθε πολίτη και στην ευθύνη όλων μας απέναντι στις επόμενες γενιές.

Επιπλέον, απαιτούνται αλλαγές στα σημερινά απαιτητικά καταναλωτικά πρότυπα (όπως η θερμαινόμενη πισίνα ή το 2ο ΙΧ), που μπορούν να μειώσουν την πίεση όχι μόνο στο περιβάλλον, αλλά και στα εισοδήματά μας.

Ακόμη θετικότερα  αποτελέσματα θα είχε μια γενικότερη στροφή σε προϊόντα με μεγάλο χρόνο ζωής και δυνατότητα απεριόριστων επιδιορθώσεων, με ανατροπή της σημερινής κυρίαρχης τάσης για προσχεδιασμένη φθορά και απαξίωση των αγαθών.

Στην ενότητα: «Ανθρώπων Λόγια» δημοσιεύονται οι  απόψεις- θέσεις- γνώμες   επώνυμων προσώπων  για ζητήματα της σύγχρονης εποχής και οι οποίες δεν αποτελούν απαραίτητα τις αντίστοιχες απόψεις- θέσεις ή γνώμες του «Τυπολόγου» ή του ιδρυτή- διαχειριστή του, Νίκου Μόσχοβου.